Delet dhe panelet diellore e shndërrojnë shkretëtirën në Kinë në kullota ekologjike

Foto nga VCG

Një nga parqet më të mëdha diellore në botë, i vendosur në një pllajë të lartë që dikur ishte zona më e keqe e erozionit nga era në rrjedhën e sipërme të Lumit të Verdhë, po tregon se si infrastruktura fotovoltaike mund të shërbejë edhe si kullotë – një model që përputhet me qëllimin “Kina e Bukur” për integrimin e restaurimit ekologjik me industrinë e gjelbër, sipas Planit të 15-të Pesëvjeçar të vendit (2026-2030).

Përpara se të fillonte ndërtimi në vitin 2012, zona Talatan në Prefekturën Hainan përjetonte çdo vit më shumë se dy muaj erëra me forcë 8, shpejtësia e të cilave shkonte nga 62 km deri në 74 km në orë. Si rezultat, rëra dhe zhavorri përparonin me 10 metra çdo vit. Fjala mongole “talatan” do të thotë “kullota të gjera”, por për dekada zona ishte e shkretë, me bar të thatë të shpërndarë që dilte nëpër rërë.

Sot, miliona panele fotovoltaike në një sipërfaqe prej 600 km katrorë, veprojnë si barrierë kundër erës, duke ulur shpejtësinë sipërfaqësore të erës dhe duke zvogëluar avullimin e lagështirës. Ky ndryshim ka lejuar që bari të rigjenerohet nën panele. Sipas autoriteteve lokale të pylltarisë dhe kullotave, rendimenti vjetor i barit ka arritur në 174 kg për mu (rreth 2.6 ton për hektar) – ushqim i mjaftueshëm për të mbështetur 100 mijë dele.

Foto nga VCG

Rigjenerimi zgjidhi një problem, por krijoi një tjetër: bari që rritej shumë i lartë bllokonte rrezet e diellit dhe zvogëlonte prodhimin e energjisë, ndërsa bari i thatë në dimër përbënte rrezik zjarri. Përgjigja e qeverisë lokale ishte modeli “dele fotovoltaike” – duke u lejuar barinjve të sillnin kopetë e tyre për të kullotur nën panele, nga qershori deri në tetor të çdo viti.

Bajgat e deleve plehërojnë tokën, duke nxitur rritjen e barit në një cikël ekologjik vetëpërforcues. Kooperativat kolektive të fshatit menaxhojnë kullotjen sipas marrëveshjeve me kompanitë e energjisë diellore. Secila nga 56 pikët e caktuara mban maksimalisht 400 dele të pajisura me etiketa elektronike tek veshët, për të parandaluar kullotjen e tepërt dhe për të siguruar që modeli të qëndrojë brenda kapacitetit mbajtës të tokës.

Foto nga VCG

“Panelet sipër gjenerojnë energji, bari poshtë rritet dhe delet kullosin midis tyre”, tha Jiu Xiantai, zëvendësdrejtor i zyrës së bujqësisë dhe blegtorisë së prefekturës Hainan. “Kompanitë fotovoltaike dhe barinjtë vendas përfitojnë të dy; është një përfitim i përbashkët.”

“Më parë na duhej të paguanim për kullotat jashtë. Tani kompania fotovoltaike na lejon të kullosim këtu falas. Bari është mjaftueshëm i mirë, sa kursejmë edhe në ushqimin e dimrit”, tha Ye Duo, një bari nga komuna Tiegai në kontenë Gonghe.

Rezultatet janë të matshme. Aktualisht, parku diellor strehon 32 kullota ekologjike fotovoltaike dhe mbështet mbi 20 mijë dele në 18 fshatra. Duo, i cili dikur ecte 10 km për të gjetur ushqim të pakët, tani fiton gati 100 mijë juanë çdo vit (rreth 14 mijë dollarë) nga delet fotovoltaike. Kolektivat e fshatrave kanë shtuar të ardhurat me mesatarisht 14.57 milionë juanë në vit. Produkti i markës “dele fotovoltaike” është zhvilluar dhe shitur gjithashtu nga vetë kompanitë diellore, përmes prokurimit të korporatave, transmetimit të drejtpërdrejtë të tregtisë elektronike dhe tregut të shitjeve me pakicë.

Foto nga VCG

Modeli mishëron vizionin e “Kinës së Bukur”, i cili bën thirrje për integrimin e restaurimit ekologjik me industrinë e gjelbër. Duke ndërthurur së bashku kontrollin e shkretëtirëzimit, gjenerimin e energjisë së pastër dhe jetesën e barinjve, Talatan tregon se si tokat e shkreta mund të bëhen një fitore e trefishtë për ekologjinë, industrinë dhe mirëqenien e njerëzve.

 

CGTN

AIGS is a research center based in Tirana - promoting interdisciplinary research on globalization.

Information

Follow Us