Mendimi i Xi Jinping mbi “Qytetërimin Ekologjik” dhe avancimi i agjendës së gjelbër globale

Në Qarkun Ningqiang, Provinca Shaanxi, dhjetëra mijëra hektarë fusha janë në lulëzim të plotë/Foto nga VCG

Në dekadat e fundit, bota është përballur me një sërë sfidash serioze mjedisore që kanë ndryshuar mënyrën se si qeveritë dhe shoqëritë mendojnë për zhvillimin. Ndryshimet klimatike, ndotja e ajrit dhe ujit, shkatërrimi i ekosistemeve dhe përdorimi i pakontrolluar i burimeve natyrore kanë bërë të qartë se modeli tradicional i zhvillimit industrial nuk është i qëndrueshëm në planin afatgjatë. Përballë këtyre sfidave, shumë vende kanë filluar të kërkojnë mënyra të reja për të balancuar rritjen ekonomike me mbrojtjen e natyrës.

Në këtë kontekst, Kina ka zhvilluar një koncept të veçantë politik dhe filozofik të njohur si qytetërimi ekologjik. Ky koncept është bërë një element qendror i mendimit politik të Xi Jinping dhe një drejtim strategjik për zhvillimin e vendit në epokën moderne. Sipas këtij vizioni, mbrojtja e mjedisit nuk është vetëm një çështje teknike apo ekonomike, por një çështje madhore politike që lidhet drejtpërdrejt me mirëqenien e njerëzve dhe me të ardhmen e njerëzimit.

Mendimi i Xi Jinping për Qytetërimin Ekologjik thekson se marrëdhënia midis njeriut dhe natyrës duhet të riformulohet mbi bazën e harmonisë dhe respektit të ndërsjellë. Zhvillimi ekonomik nuk duhet të arrihet duke shkatërruar mjedisin, por përmes një modeli të qëndrueshëm që ruan dhe përmirëson burimet natyrore. Përmes këtij koncepti, Kina ka ndërmarrë një sërë reformash dhe politikash që synojnë të përmirësojnë qeverisjen mjedisore dhe të promovojnë një mënyrë jetese më të gjelbër. Qytetërimi ekologjik është bërë një pjesë e rëndësishme e strategjisë së modernizimit të vendit dhe një kontribut i rëndësishëm në diskutimin global për zhvillimin e qëndrueshëm.

Mendimi sistemik dhe filozofia e qytetërimit ekologjik

Pse Mendimi i Xi Jinping për Qytetërimin Ekologjik është një pjesë qendrore e filozofisë së tij politike? Pse ai ka theksuar se mjedisi ekologjik është një çështje madhore politike, e lidhur drejtpërdrejt me misionin dhe qëllimin e Partisë? Në fakt, vetëm mendimet e mëdha udhëheqin praktikat e shkëlqyera. Që nga agimi i Epokës së Re, Kina ka qenë dëshmitare e arritjeve dhe ndryshimeve historike në zhvillimin e qytetërimit të saj ekologjik. Çelësi qëndron në udhëzimin e bazuar shkencërisht të Mendimit mbi Qytetërimin Ekologjik të Xi Jinping. Është një kristalizim i reflektimit të thellë mbi zhvillimin e qytetërimit njerëzor dhe ndërtimin e një bote të pastër, duke ofruar një mjet të fuqishëm ideologjik për ndërtimin e një Kine të bukur dhe një modernizim që lejon simbiozë harmonike midis njeriut dhe natyrës.

Zona piktoreske e Liqenit Slender West në Yangzhou, Provinca Jiangsu, është e mbushur me aromën e luleve/Foto nga VCG

Formimi i Mendimit të Xi Jinping mbi Qytetërimin Ekologjik ka një sfond të thellë të kohës dhe karakteristika dalluese historike. Është një përgjigje e bazuar në shkencë për pyetjet e kohës sonë, të botës dhe të njerëzve rreth zhvillimit të qytetërimit ekologjik në kushtet historike të ndryshimeve komplekse dhe të thella në botë. Duke përfaqësuar kuptimin dhe përmbledhjen e ligjeve që rregullojnë zhvillimin e qytetërimit ekologjik, Mendimi i Xi Jinping mbi Qytetërimin Ekologjik përbën një sistem teorik gjithëpërfshirës që integron disiplina të shumta, duke përfshirë filozofinë, historinë, ekonominë, shkencën, sociologjinë dhe kulturën. Mendimi sistemik përfaqëson një metodologji shkencore për avancimin e qeverisjes globale mjedisore, dhe për këtë arsye kërkon një shqyrtim të integruar të disa faktorëve, duke përfshirë kompleksitetin e elementeve mjedisore, integritetin e ekosistemeve, vazhdimësinë e njësive gjeografike natyrore dhe qëndrueshmërinë e zhvillimit socioekonomik.

Eko-qytetërimi është një kauzë e popullit, nga populli dhe për popullin; të gjithë janë mbrojtës, ndërtues dhe përfitues të eko-mjedisit tonë të përbashkët. Që kur Kina hyri në epokën e re, Sekretari i Përgjithshëm Xi Jinping, në raste të ndryshme dhe nga perspektiva të shumta, ka elaboruar shpesh në mënyrë gjithëpërfshirëse dhe sistematike mënyrat e jetesës miqësore me mjedisin, duke e udhëhequr në mënyrë aktive publikun e gjerë në praktikimin e një stili jetese të gjelbër.

Garancia institucionale për ndërtimin e  eko-qytetërimit

Në përpjekjen e saj për zhvillimin e eko-qytetërimit që nga hyrja në epokën e re, Kina është përballur drejtpërdrejt me problemet e spikatura në fushën mjedisore duke çuar përpara reformën institucionale përmes projektimit të nivelit të lartë, inovacioneve institucionale dhe një sundimi më të fuqishëm të ligjit. Në ndërtimin kushtetues dhe institucional, që nga fillimi i epokës së re, PKK-ja ka vazhduar në një plan të gjithanshëm, për strukturim dhe përparim, duke përfshirë në Kushtetutën e Partisë deklaratat si: “PKK-ja udhëheq popullin në ndërtimin e një qytetërimi ekologjik socialist” dhe “Rritjen e ndërgjegjësimit se ujërat e kthjellëta dhe malet e harlisura janë pasuri të paçmueshme”.

Zona piktoreske e Liqenit Slender West në Yangzhou, Provinca Jiangsu, është e mbushur me aromën e luleve/Foto nga VCG

Në mars të vitit 2018, fjalët “Qytetërim Ekologjik” u shkruan në kushtetutën e Kinës, duke realizuar një shkallë të lartë koherence midis propozimit politik, vullnetit kombëtar dhe aspiratave të popullit. Lidhur me ndërtimin e një sistemi qeverisjeje ekologjike dhe mjedisore, Kina ka ndërtuar një sistem ku ndërmarrjet që formojnë shtyllën kryesore, grupet shoqërore dhe publikun marrin pjesë së bashku në konsultim dhe vendimmarrje. Një formë qeverisjeje mjedisore, e karakterizuar nga udhëzime të qarta, vendimmarrje të shëndosha shkencërisht, ekzekutim i fortë, stimuj efektivë, pjesëmarrje e larmishme dhe ndërveprim i virtytshëm.

Strategjitë për realizimin e këtij vizioni përfshijnë promovimin e zhvillimit të qëndrueshëm përmes teknologjive të gjelbra, veçanërisht energjisë së pastër dhe të rinovueshme. Një rëndësi e veçantë i kushtohet menaxhimit të integruar dhe modern të sistemeve natyrore, duke përfshirë peizazhet, pyjet, tokat bujqësore, lumenjtë, liqenet, kullotat, zonat ranore dhe biodiversitetin. Po ashtu synohet reduktimi i ndotjes përmes kërkimit shkencor multidisiplinar dhe praktikave inovative, përmirësimi i sistemeve të qeverisjes dhe forcimi i mekanizmave institucionalë. Një tjetër element thelbësor është zbatimi i rregullave më të rrepta ligjore për parandalimin, kontrollin dhe ndëshkimin e ndotjes. Në të njëjtën kohë, qytetarët inkurajohen të marrin pjesë në ndërtimin e një Kine të bukur duke adoptuar një stil jetese të thjeshtë, të moderuar, të gjelbër dhe me karbon të ulët, me sa më pak mbetje.

Xi Jinping ka theksuar vazhdimisht këto ide. Ai ka deklaruar se ujërat e kthjellëta dhe malet e gjelbra nuk janë vetëm pasuri natyrore dhe ekologjike, por edhe pasuri shoqërore dhe ekonomike. Ai gjithashtu ka vënë në dukje se ekologjia përbën një sistem të unifikuar natyror, një zinxhir organik ndërvarësish dhe lidhjesh të ngushta. Sigurisht, qeveria qendrore ka qenë një faktor i rëndësishëm në nxitjen e një tranzicioni të gjelbër, por në një vend aq të madh, kompleks dhe të larmishëm sa Kina, do të ishte e pamundur për qeverinë qendrore të zbatonte një politikë në shkallën e tranzicionit të gjelbër nëse nuk do të kishte edhe një mbështetje të konsiderueshme për projektin në terren. Kur përpiqemi të kuptojmë se si duket Qytetërimi Ekologjik i Kinës në praktikë, është pikërisht ky ndërveprim midis qeverisë qendrore, provinciale dhe lokale me komunitetin e biznesit dhe shoqërinë civile.

Rëndësia globale dhe ndikimi ndërkombëtar i qytetërimit ekologjik

Në dimensionin global, Xi Jinping ka theksuar se ndërtimi i qytetërimit ekologjik lidhet me të ardhmen e njerëzimit dhe  krijimin e një shtëpie të gjelbër për planetin. Mbrojtja e mjedisit dhe përballja me ndryshimet klimatike kërkojnë që të gjitha vendet e botës të ndihmojnë njëra-tjetrën dhe të bëjnë përpjekje të përbashkëta. Në vitin 2020, duke iu drejtuar Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, Xi Jinping befasoi botën duke shpallur publikisht se emetimet e dioksidit të karbonit të Kinës do të arrijnë kulmin para vitit 2030 dhe se neutraliteti i karbonit do të arrihet para vitit 2060.  Në fakt, që në vitin 2005, kur Xi Jinping ishte sekretar i PKK-së në Zhejiang, ai formuloi për herë të parë sloganin që sot është bërë i njohur : “ujërat e kthjellëta dhe malet e gjelbra janë po aq të vlefshme sa malet e arit dhe argjendit.” Mendimi për Qytetërimin Ekologjik ka kështu një histori të gjatë zhvillimi dhe një të ardhme premtuese. Ndotja nuk është zhdukur plotësisht në Kinë, por ndërtimi i një qytetërimi ekologjik do të thotë që sot, Kina është më afër arritjes së ëndrrës së të jetuarit në harmoni me natyrën, gjë që Presidenti Xi e përshkroi në Zhejiang Daily 20 vjet më parë. Kina ka arritur përparim të jashtëzakonshëm në mjedis duke u treguar njerëzve të zakonshëm, si dhe udhëheqësve të biznesit dhe komunitetit, se nuk kanë nevojë të zgjedhin midis mjedisit dhe prosperitetit ekonomik. Në të vërtetë, ruajtja e mjedisit dhe trajtimi i ndotjes shpesh mund të jetë një rrugë drejt prosperitetit ekonomik.

Qyteti Hengyang në provincën Hunan/Foto nga VCG

Gjatë periudhës në të cilën Kina ka ndërtuar qytetërimin e saj ekologjik, vendi është bërë gjithashtu gjithnjë e më i rëndësishëm për ekonominë globale. Kjo ka nënkuptuar që, veçanërisht në Jugun Global, Kina është bërë gjithashtu gjithnjë e më e rëndësishme për tranzicionin e gjelbër të botës. Për shembull, kompanitë kineze kanë një pjesë prej 60% të tregut global të baterive të automjeteve elektrike. Kina është gjithashtu gjithnjë e më qendrore në industrinë globale të energjisë së rinovueshme.  Roli qendror i Kinës në tranzicionin e gjelbër mund të shihet edhe në projektet e saj të famshme të infrastrukturës. Termocentrali më i madh diellor në Afrikën Lindore u ndërtua nga Kina, ashtu si edhe Ferma e Erës Der Aar, një nga më të mëdhatë në Afrikën e Jugut. Kina ishte gjithashtu pas projektit hibrid të energjisë diellore me mikrorrjet në Suriname, i cili i dha fund varësisë rurale nga nafta për gjenerimin e energjisë elektrike. Ata gjithashtu ndihmuan në ndërtimin e hidrocentralit kolosal Belo Monte të Brazilit.

Pavarësisht se ka rrënjë të thella në kulturën kineze, adoptimi i një qytetërimi ekologjik nuk ishte një përfundim i paracaktuar. Suksesi aktual i Kinës në tranzicionin e gjelbër është për shkak të dekadave të punës së palodhur nga politikanët kinezë, udhëheqësit e biznesit dhe njerëzit e thjeshtë.

Kina, duke e mbajtur veten në hap me kohën, duke marrë përsipër përgjegjësinë e saj dhe duke treguar angazhimin e saj si një vend i madh,  ka marrë pjesë aktive në qeverisjen globale mjedisore në interes të përbashkët të njerëzimit në tërësi. Si një lider aktiv në qeverisjen globale të klimës, Kina ka zbatuar në mënyrë gjithëpërfshirëse Konventën Kornizë të Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike (UNFCCC); Ajo mori drejtimin në publikimin e Programit të Kinës për Zbatimin e Agjendës 2030 për Zhvillim të Qëndrueshëm, etj. Xi Jinping theksoi “dhënien e kontributeve të mëtejshme në ndërtimin e një bote të pastër dhe të bukur”.

Fshati Gangshang, provincë Jiangxi, mars 2026, Kinë/Foto nga VCG

Së fundmi, Kina e konsideron ndërtimin e Qytetërimit Ekologjik si një strategji kombëtare për zhvillim të qëndrueshëm. Gjatë dekadës së fundit, vendi ka bërë arritje të jashtëzakonshme në këtë aspekt. Si kultura tradicionale kineze ashtu edhe dialektika ideologjike pohojnë se të gjitha gjërat janë të ndërlidhura, duke reflektuar një mënyrë të menduari racionale në Kinë. Mendimi i Xi Jinping për Qytetërimin Ekologjik përfaqëson një përpjekje për të krijuar një model të ri zhvillimi që vendos mbrojtjen mjedisore  në qendër të politikave publike. Ky koncept thekson se mbrojtja e mjedisit është thelbësore për mirëqenien e njerëzve dhe për të ardhmen e qytetërimit njerëzor. Përmes politikave të ndryshme dhe reformave institucionale, Kina ka filluar të ndërtojë një sistem të ri zhvillimi që kombinon rritjen ekonomike me mbrojtjen e natyrës. Investimet në energjinë e rinovueshme, përmirësimi i sistemit ligjor mjedisor dhe promovimi i një stili jetese më të gjelbër janë disa nga mënyrat përmes të cilave ky vizion po zbatohet në praktikë.

AIGS

AIGS is a research center based in Tirana - promoting interdisciplinary research on globalization.

Information

Follow Us