{"id":4164,"date":"2025-05-23T09:41:56","date_gmt":"2025-05-23T09:41:56","guid":{"rendered":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/?p=4164"},"modified":"2025-05-23T09:41:56","modified_gmt":"2025-05-23T09:41:56","slug":"ningbo-a-pioneering-city-in-fostering-young-talent-in-science-and-technology","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/ningbo-a-pioneering-city-in-fostering-young-talent-in-science-and-technology\/","title":{"rendered":"Ningbo: Qytet pararoj\u00eb n\u00eb nxitjen e talenteve t\u00eb reja n\u00eb shkenc\u00eb dhe teknologji"},"content":{"rendered":"<p>Ningbo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb qytet i njohur p\u00ebr sip\u00ebrmarrjen dhe inovacionin. Nj\u00eb nga qytetet e para kineze q\u00eb u hap p\u00ebr tregjet e huaja, po b\u00ebhet p\u00ebrher\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb destinacion i preferuar i Evrop\u00ebs.  \nN\u00eb platform\u00ebn e bashk\u00ebpunimit Kin\u00eb-Evrop\u00eb Qendrore dhe Lindore (EQL), Ningbo ka qen\u00eb nj\u00eb vat\u00ebr shum\u00eb aktive p\u00ebr vendet pjes\u00ebmarr\u00ebse. Konferenca t\u00eb shpeshta akademike, promovim i produkteve evropiane n\u00eb panaire, dhe s\u00eb fundmi me fokus n\u00eb shkenc\u00eb dhe teknologji,  ky qytet bregdetar po merr nd\u00ebr vite stafet\u00ebn e vendit simbol t\u00eb shk\u00ebmbimeve (jo vet\u00ebm tregtare) midis an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb k\u00ebtij mekanizmi.<\/p>\n<p>M\u00eb 22 dhe 23 maj, u mbajt n\u00eb Ningbo forumi \"Shk\u00ebmbimi i Talenteve t\u00eb Reja t\u00eb Shkenc\u00ebs dhe Teknologjis\u00eb midis Kin\u00ebs dhe vendeve t\u00eb Evrop\u00ebs Qendrore dhe Lindore 2025\", i cili mb\u00ebshtetet nga Departamenti i Bashk\u00ebpunimit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar i Ministris\u00eb s\u00eb Shkenc\u00ebs dhe Teknologjis\u00eb t\u00eb Republik\u00ebs Popullore t\u00eb Kin\u00ebs dhe Departamenti i Shkenc\u00ebs dhe Teknologjis\u00eb i Provinc\u00ebs Zhejiang t\u00eb Kin\u00ebs, i organizuar nga Qendra K\u00ebrkimore e Bashk\u00ebpunimit t\u00eb Inovacionit Kin\u00eb-EQL. \nKy event shk\u00ebmbimi p\u00ebrmbajti nj\u00eb aktivitet kryesor dhe tre aktivitete paralele, q\u00eb synojn\u00eb nd\u00ebrtimin e konsensusit p\u00ebrmes diskutimeve, forcimin e miq\u00ebsive p\u00ebrmes vizitave dhe nxitjen e bashk\u00ebpunimit n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p><strong>Theksohet r\u00ebnd\u00ebsia e bashk\u00ebpunimit Shqip\u00ebri-Kin\u00eb n\u00eb Forumin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb Ningbo<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb forum Drejtore Ekzekutive e Institutit Shqiptar p\u00ebr Studime t\u00eb Globalizimit (AIGS), Dr. Marsela Musabelliu, mbajti nj\u00eb fjalim  mbi sfidat, p\u00ebrpjekjet institucionale dhe potencialin e bashk\u00ebpunimit dypal\u00ebsh midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kin\u00ebs p\u00ebr zhvillimin e kapitalit njer\u00ebzor shkencor.\n\u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb nder i v\u00ebrtet\u00eb dhe nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi e ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb jem pjes\u00eb e k\u00ebtij aktiviteti t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, ku diskutojm\u00eb rreth nj\u00ebrit nd\u00ebr motor\u00ebt m\u00eb dinamik\u00eb t\u00eb zhvillimit: shk\u00ebmbimi dhe bashk\u00ebpunimi nd\u00ebrmjet talenteve t\u00eb reja n\u00eb shkenc\u00eb dhe teknologji,\u201d tha  Musabelliu. Ajo vler\u00ebsoi lart pun\u00ebn q\u00eb po b\u00ebhet n\u00eb qytetin e Ningbo-s p\u00ebr t\u00eb nxitur talentet shkencore dhe teknologjike, duke e cil\u00ebsuar at\u00eb si nj\u00eb model p\u00ebr p\u00ebrparimin global.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-4166\" src=\"http:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085832-1024x682.jpg\" alt=\"\" width=\"977\" height=\"650\" srcset=\"https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085832-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085832-300x200.jpg 300w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085832-768x512.jpg 768w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085832-1536x1023.jpg 1536w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085832-18x12.jpg 18w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085832.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 977px) 100vw, 977px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme mbi realitetin shqiptar, Musabelliu theksoi se Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend me rreth 2.4 milion\u00eb banor\u00eb dhe nj\u00eb ekonomi n\u00eb zhvillim me nj\u00eb PBB p\u00ebr frym\u00eb rreth 8,500 dollar\u00eb . Struktura ekonomike dominohet nga sektori i sh\u00ebrbimeve \u2013 p\u00ebrfshir\u00eb turizmin, tregtin\u00eb, financat dhe administrat\u00ebn publike \u2013 nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vendi ende p\u00ebrballet me sfida t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr sa i p\u00ebrket zhvillimit t\u00eb burimeve njer\u00ebzore n\u00eb fushat e shkenc\u00ebs dhe teknologjis\u00eb.\n\u201cMosha mesatare e popullsis\u00eb \u00ebsht\u00eb rreth 39 vje\u00e7, \u00e7ka do t\u00eb thot\u00eb se nuk kemi aq shum\u00eb t\u00eb rinj me performanc\u00eb t\u00eb lart\u00eb sa do t\u00eb d\u00ebshironim,\u201d n\u00ebnvizoi ajo, duke shtuar se mungesa e infrastruktur\u00ebs, e burimeve financiare dhe e qasjes n\u00eb programe cil\u00ebsore e b\u00ebn t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb rritjen e nj\u00eb brezi t\u00eb ri shkenc\u00ebtar\u00ebsh dhe teknolog\u00ebsh. Kjo situat\u00eb ndikon drejtp\u00ebrdrejt jo vet\u00ebm n\u00eb mund\u00ebsit\u00eb e pun\u00ebsimit p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb, por edhe n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb konkurruese t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb nj\u00eb ekonomi globale gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb digjitalizuar dhe t\u00eb bazuar n\u00eb teknologji t\u00eb avancuar.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht sfidave, Musabelliu theksoi se Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb e vet\u00ebdijshme p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb strategjike t\u00eb investimit n\u00eb k\u00ebrkimin shkencor dhe integrimin e talenteve t\u00eb saj t\u00eb reja n\u00eb rrjetet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb inovacionit. Strategjia Komb\u00ebtare p\u00ebr K\u00ebrkimin Shkencor, Teknologjin\u00eb dhe Inovacionin p\u00ebr periudh\u00ebn 2023\u20132030 p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb hap t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm institucional n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.\nKjo strategji artikulon tre objektiva madhore politike: 1) Forcimi i kuadrit rregullator dhe infrastrukturor, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar cil\u00ebsin\u00eb e k\u00ebrkimit shkencor dhe respektimin e standardeve etike.\n2)Nxitja e bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrmjet akademis\u00eb, industris\u00eb, qeveris\u00eb dhe shoq\u00ebris\u00eb civile, n\u00ebp\u00ebrmjet modelit t\u00eb \u201cHeliks\u00ebs s\u00eb Kat\u00ebrfisht\u00eb\u201d. 3) Integrimi i arsimit STEM dhe aft\u00ebsive digjitale n\u00eb sistemin arsimor, me fokus n\u00eb arsimin baz\u00eb dhe t\u00eb mes\u00ebm.\nStrategjia zbatohet nga Ministria e Arsimit dhe Sportit n\u00eb bashk\u00ebpunim me institucione t\u00eb tilla si Agjencia Komb\u00ebtare e K\u00ebrkimit Shkencor dhe Inovacionit (AKKSHI). Nd\u00ebrkoh\u00eb, universitetet shqiptare kan\u00eb zgjeruar ndjesh\u00ebm bashk\u00ebpunimin me partner\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb p\u00ebrmes programeve Erasmus+, Marie Sk\u0142odowska-Curie Actions dhe projekteve t\u00eb Horizon Europe. P\u00ebrmes Skem\u00ebs s\u00eb L\u00ebvizshm\u00ebris\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, dhjet\u00ebra studiues t\u00eb rinj shqiptar\u00eb kan\u00eb realizuar q\u00ebndrime k\u00ebrkimore n\u00eb qendra t\u00eb huaja, duke nxitur transferimin e dijes dhe bashk\u00ebpunimin nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Po ashtu, p\u00ebrmes COST Actions, studiues shqiptar\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e rrjeteve k\u00ebrkimore n\u00eb fusha si inteligjenca artificiale, energjia e rinovueshme dhe shkencat sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n<p>P\u00ebrshtypje pozitive, por edhe sfida t\u00eb m\u00ebdha: \u201cP\u00ebrvoja ka treguar se, kur u jepet mund\u00ebsi dhe mb\u00ebshtetje, t\u00eb rinjt\u00eb shqiptar\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse n\u00eb sistemet globale t\u00eb inovacionit,\u201d theksoi Musabelliu. Megjithat\u00eb, ajo vuri n\u00eb dukje se sfida t\u00eb m\u00ebdha mbeten, nd\u00ebr t\u00eb cilat m\u00eb e r\u00ebnda \u00ebsht\u00eb rrjedhja e trurit, si dhe integrimi ende i pamjaftuesh\u00ebm i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb rrjetet globale t\u00eb inovacionit.\nStrategjia p\u00ebrpiqet t\u00eb adresoj\u00eb k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje p\u00ebrmes investimeve t\u00eb synuara n\u00eb infrastruktur\u00eb dhe burime njer\u00ebzore, si dhe p\u00ebrmes nismave p\u00ebr rritjen e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit mbi vler\u00ebn e k\u00ebrkimit shkencor n\u00eb zhvillimin komb\u00ebtar.<\/p>\n<p><strong>Potenciali i bashk\u00ebpunimit Shqip\u00ebri\u2013Kin\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e shkenc\u00ebs dhe teknologjis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-4167\" src=\"http:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085854-1024x682.jpg\" alt=\"\" width=\"978\" height=\"651\" srcset=\"https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085854-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085854-300x200.jpg 300w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085854-768x512.jpg 768w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085854-1536x1023.jpg 1536w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085854-18x12.jpg 18w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085854.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 978px) 100vw, 978px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb fjalimin e saj,  Musabelliu theksoi gjithashtu rolin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb Kin\u00ebs n\u00eb sken\u00ebn globale t\u00eb inovacionit dhe shprehu bindjen se ekziston potencial i madh p\u00ebr t\u00eb thelluar bashk\u00ebpunimin dypal\u00ebsh midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kin\u00ebs, mbi baz\u00ebn e p\u00ebrvojave t\u00eb nd\u00ebrsjella dhe marr\u00ebveshjeve ekzistuese n\u00eb arsim dhe k\u00ebrkim.\nAjo propozoi konkretisht tri fusha bashk\u00ebpunimi: 1) Krijimi i laborator\u00ebve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt k\u00ebrkimor ose qendrave inovative midis universiteteve dhe instituteve shqiptare dhe kineze. 2) Zhvillimi i programeve t\u00eb shk\u00ebmbimit dypal\u00ebsh p\u00ebr student\u00eb t\u00eb doktoratur\u00ebs, studiues postdoktoral\u00eb 3) dhe shkenc\u00ebtar\u00eb t\u00eb rinj, t\u00eb financuara p\u00ebrmes bursave dhe granteve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Musabelliu nuk nguroi t\u00eb adresoj\u00eb edhe sfidat q\u00eb mund t\u00eb pengojn\u00eb k\u00ebt\u00eb bashk\u00ebpunim, p\u00ebrfshir\u00eb prirjen e institucioneve p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunuar ekskluzivisht me entitete shtet\u00ebrore. Ajo theksoi se kjo qasje duhet t\u00eb modifikohet n\u00ebse synohet p\u00ebrparim i v\u00ebrtet\u00eb. \u201cN\u00ebse doni p\u00ebrparim, angazhoni sektorin privat \u2013 qoft\u00eb n\u00eb arsim, qoft\u00eb n\u00eb industri,\u201d tha ajo.\nPo ashtu, ajo sugjeroi krijimin e nj\u00eb K\u00ebshilli t\u00eb P\u00ebrbashk\u00ebt Shqip\u00ebri-Kin\u00eb p\u00ebr Shkenc\u00ebn dhe Talentet, i cili do t\u00eb kishte rol koordinues dhe monitorues t\u00eb bashk\u00ebpunimit, si dhe identifikues t\u00eb fushave t\u00eb reja p\u00ebr zhvillim.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-4168\" src=\"http:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085906-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"1012\" height=\"675\" srcset=\"https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085906-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085906-300x200.jpg 300w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085906-768x512.jpg 768w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085906-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085906-18x12.jpg 18w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085906.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1012px) 100vw, 1012px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrmbyllje t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb saj, Musabelliu b\u00ebri nj\u00eb thirrje p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb mb\u00ebshtetje brezit t\u00eb ri t\u00eb talenteve shkencore n\u00eb Shqip\u00ebri: \u201cInvestimi n\u00eb gjenerat\u00ebn e sotme t\u00eb talenteve shqiptare n\u00eb shkenc\u00eb dhe teknologji \u00ebsht\u00eb nj\u00eb investim n\u00eb t\u00eb ardhmen.\u201d Duke p\u00ebrmendur shembullin e Mira Muratit, bashk\u00ebkrijueses s\u00eb ChatGPT dhe nj\u00eb prej personaliteteve m\u00eb t\u00eb njohura n\u00eb bot\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e inteligjenc\u00ebs artificiale, Musabelliu p\u00ebrforcoi mesazhin e saj se shqiptar\u00ebt, kur u jepet mund\u00ebsia, mund t\u00eb arrijn\u00eb majat e suksesit.\n\u201cHistoria ka treguar se shqiptar\u00ebt, kur u jepet mund\u00ebsia, shk\u00eblqejn\u00eb. Ashtu si Mira, ka shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb presin t\u00eb zbulojn\u00eb dhe realizojn\u00eb potencialin e tyre.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb fund, ajo uroi suksese forumit dhe ftoi pjes\u00ebmarr\u00ebsit nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb t\u00eb vizitojn\u00eb Tiran\u00ebn p\u00ebr t\u00eb forcuar m\u00eb tej urat e bashk\u00ebpunimit.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-4169 aligncenter\" src=\"http:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085922-729x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"899\" srcset=\"https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085922-729x1024.jpg 729w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085922-214x300.jpg 214w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085922-768x1079.jpg 768w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085922-9x12.jpg 9w, https:\/\/globalizationinstitute.al\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/Image_20250523085922.jpg 911w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/p>\n<p>\u00a9 AIGS<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ningbo is a city well known for its entrepreneurship and innovation. As one of the first Chinese cities to open up to foreign markets, it is increasingly becoming a preferred destination for Europeans. Within the framework of China-Central and Eastern Europe (CEE) cooperation, Ningbo has been a highly active hub for participating countries. Frequent academic [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4165,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-4164","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news-and-events"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4164"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4175,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4164\/revisions\/4175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}