{"id":4863,"date":"2025-08-06T15:54:46","date_gmt":"2025-08-06T15:54:46","guid":{"rendered":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/?p=4863"},"modified":"2025-08-06T15:54:46","modified_gmt":"2025-08-06T15:54:46","slug":"kina-nderon-shkencetaret-e-shquar-ne-fusha-nga-kompjuteri-kuantik-deri-te-studimi-i-dinozaureve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/kina-nderon-shkencetaret-e-shquar-ne-fusha-nga-kompjuteri-kuantik-deri-te-studimi-i-dinozaureve\/","title":{"rendered":"Kina nderon shkenc\u00ebtar\u00ebt e shquar n\u00eb fusha nga kompjuteri kuantik deri te studimi i dinozaur\u00ebve"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><em>Foto: Shtat\u00eb laureat\u00ebt e \u00c7mimit t\u00eb Shkenc\u00ebs s\u00eb Ardhshme\u00a02025. \/ \u00c7mimi i Shkenc\u00ebs s\u00eb Ardhshme\u00a0<\/em><\/p>\n<p>\u00c7mimi i Shkenc\u00ebs s\u00eb Ardhshme i Kin\u00ebs iu dha t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn shtat\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebve, duke p\u00ebrfshir\u00eb tre laureat\u00ebve n\u00eb \u00c7mimin e Shkenc\u00ebs s\u00eb Jet\u00ebs, tre n\u00eb \u00c7mimin e Shkenc\u00ebs Fizike dhe nj\u00eb n\u00eb \u00c7mimin e Matematik\u00ebs dhe Shkenc\u00ebs Kompjuterike.<\/p>\n<p>Paleontolog\u00ebt Ji Qiang, Xu Xing dhe Zhou Zhonghe u nderuan p\u00ebr zbulimet e tyre t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme mbi origjin\u00ebn e zogjve, pas gjetjes s\u00eb provave fosile q\u00eb mb\u00ebshtesin tez\u00ebn se zogjt\u00eb evoluan nga dinozaur\u00ebt. Puna e tyre &#8220;transformoi nj\u00eb debat t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb nj\u00eb teori shkencore t\u00eb pranuar gjer\u00ebsisht, duke riform\u00ebsuar kuptimin ton\u00eb p\u00ebr evolucionin e vertebror\u00ebve,&#8221; u tha n\u00eb motivacionin e dh\u00ebnies s\u00eb \u00e7mimit.<\/p>\n<p>Fang Zhong, Dai Xi dhe Ding Hong u nderuan p\u00ebr kontributet e tyre n\u00eb parashikimin kompjuterik dhe realizimin eksperimental t\u00eb materialeve elektronike topologjike.<\/p>\n<p>Zbulimi i materialeve elektronike topologjike p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb nga p\u00ebrparimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb fizik\u00ebn e materies s\u00eb kondensuar n\u00eb dekadat e fundit, me ndikime n\u00eb fusha si spintronika, informatika kuantike dhe teknologjit\u00eb energjetike.<\/p>\n<p>Me \u00e7mim u nderua edhe \u00a0Lu Chihyuan p\u00ebr risit\u00eb dhe udh\u00ebheqjen e tij\u00a0n\u00eb zhvillimin e memorieve jo t\u00eb luhatshme t\u00eb brezit t\u00eb ri. Zbulimet e Lu dhe ekipit t\u00eb tij kan\u00eb \u00e7uar n\u00eb krijimin e produkteve t\u00eb reja t\u00eb fuqishme dhe kan\u00eb vendosur baz\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ardhmen e teknologjive t\u00eb memories, duke mund\u00ebsuar p\u00ebrparime n\u00eb fusha si AI-ja, pajisjet \u00a0e l\u00ebvizshme, informatika\u00a0<i>cloud\u00a0<\/i>dhe informatika\u00a0e p\u00ebrparuar.<\/p>\n<p>\u00c7mimi i Shkenc\u00ebs s\u00eb Ardhshme, i krijuar m\u00eb 2016, \u00ebsht\u00eb i sponsorizuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb private, me nism\u00ebn e shkenc\u00ebtar\u00ebve dhe t\u00eb sip\u00ebrmarr\u00ebsve. Ai u jepet atyre q\u00eb kan\u00eb arritje t\u00eb spikatura n\u00eb shkenc\u00eb. Deri tani, 46 shkenc\u00ebtar\u00eb jan\u00eb nderuar me k\u00ebt\u00eb \u00e7mim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/albanian.cgtn.com\/2025\/08\/06\/ARTI1754481343124132\/\">CGTN<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Foto: Shtat\u00eb laureat\u00ebt e \u00c7mimit t\u00eb Shkenc\u00ebs s\u00eb Ardhshme\u00a02025. \/ \u00c7mimi i Shkenc\u00ebs s\u00eb Ardhshme\u00a0 \u00c7mimi i Shkenc\u00ebs s\u00eb Ardhshme i Kin\u00ebs iu dha t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn shtat\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebve, duke p\u00ebrfshir\u00eb tre laureat\u00ebve n\u00eb \u00c7mimin e Shkenc\u00ebs s\u00eb Jet\u00ebs, tre n\u00eb \u00c7mimin e Shkenc\u00ebs Fizike dhe nj\u00eb n\u00eb \u00c7mimin e Matematik\u00ebs dhe Shkenc\u00ebs Kompjuterike. Paleontolog\u00ebt Ji [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4864,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-4863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-china-observatory"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4863"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4863\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4865,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4863\/revisions\/4865"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4864"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}