{"id":7180,"date":"2026-05-19T15:05:20","date_gmt":"2026-05-19T15:05:20","guid":{"rendered":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/?p=7180"},"modified":"2026-05-19T15:05:20","modified_gmt":"2026-05-19T15:05:20","slug":"smile-ne-qiell-nje-kapitull-i-ri-ne-bashkepunimin-shkencor-hapesinor-kine-evrope","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/smile-ne-qiell-nje-kapitull-i-ri-ne-bashkepunimin-shkencor-hapesinor-kine-evrope\/","title":{"rendered":"SMILE n\u00eb qiell: Nj\u00eb kapitull i ri n\u00eb bashk\u00ebpunimin shkencor hap\u00ebsinor Kin\u00eb-Evrop\u00eb"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><em>Sateliti SMILE\/Foto nga VCG<\/em><\/p>\n<p>Sistemi i Lidhjes s\u00eb Jonosfer\u00ebs Magnetosferike t\u00eb Er\u00ebs Diellore (SMILE) i zhvilluar bashkarisht nga Kina dhe Evropa, u l\u00ebshua n\u00eb orbit\u00eb t\u00eb mart\u00ebn dhe pritet t\u00eb sh\u00ebnoj\u00eb nj\u00eb faz\u00eb m\u00eb t\u00eb thell\u00eb dhe m\u00eb shembullore n\u00eb bashk\u00ebpunimin shkencor hap\u00ebsinor Kin\u00eb-Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>Sateliti u l\u00ebshua nga nj\u00eb raket\u00eb Vega-C n\u00eb qendr\u00ebn e l\u00ebshimit Kourou n\u00eb Guian\u00ebn Franceze.<\/p>\n<p>Misioni SMILE \u00ebsht\u00eb projekti i par\u00eb bashk\u00ebpunues i eksplorimit shkencor hap\u00ebsinor n\u00eb nivel misioni, gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs dhe i thelluar midis Akademis\u00eb Kineze t\u00eb Shkencave (CAS) dhe Agjencis\u00eb Evropiane t\u00eb Hap\u00ebsir\u00ebs (ESA), q\u00eb synon t\u00eb zbuloj\u00eb misteret e nd\u00ebrveprimit midis er\u00ebs diellore dhe magnetosfer\u00ebs s\u00eb Tok\u00ebs.<\/p>\n<p>Sipas planit, pas af\u00ebrsisht 42 dit\u00ebsh manovrimi orbital pas hyrjes s\u00eb tij n\u00eb orbit\u00eb, sateliti do t\u00eb arrij\u00eb orbit\u00ebn e tij t\u00eb v\u00ebzhgimit. M\u00eb pas do t&#8217;i n\u00ebnshtrohet p\u00ebr dy muaj testimeve n\u00eb orbit\u00eb, p\u00ebrpara se t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb rutin\u00eb v\u00ebzhgimi shkencor tre-vje\u00e7ar.<\/p>\n<p><em><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/38picres.cgtn.com\/photoAlbum\/page\/performance\/img\/2026\/5\/19\/1779194212993_278.png\" width=\"1189\" height=\"670\" \/><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Foto nga ESA<\/em><\/p>\n<p><em><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/38picres.cgtn.com\/photoAlbum\/page\/performance\/img\/2026\/5\/19\/1779194213004_504.png\" width=\"1118\" height=\"790\" \/><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Foto nga ESA<\/em><\/p>\n<p>Duke filluar nga nj\u00eb iniciativ\u00eb bashk\u00ebpunuese e nisur bashk\u00ebrisht nga CAS dhe ESA n\u00eb vitin 2015, projekti SMILE ka krijuar nj\u00eb mekaniz\u00ebm t\u00eb barabart\u00eb, t\u00eb dobish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb dyja pal\u00ebt dhe plot\u00ebsues p\u00ebr bashk\u00ebpunim.<\/p>\n<p>Kina \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr zhvillimin e platform\u00ebs satelitore, telemetrin\u00eb dhe kontrollin, mb\u00ebshtetjen tok\u00ebsore dhe nd\u00ebrtimin e sistemeve t\u00eb aplikimit shkencor, si dhe udh\u00ebheq zhvillimin e ngarkesave UVI, LIA dhe MAG. Pala evropiane \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr modulin e ngarkes\u00ebs dhe zhvillimin SXI. Ajo siguron mjetin e l\u00ebshimit, vendin e l\u00ebshimit dhe mb\u00ebshtetjen e telemetris\u00eb dhe kontrollit n\u00eb faz\u00ebn aktive.<\/p>\n<p>Ngarkesat kryesore t\u00eb satelitit zhvillohen t\u00eb gjitha bashk\u00ebrisht nga Kina dhe Evropa. SXI udh\u00ebhiqet nga Universiteti i Leicester n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, me pjes\u00ebmarrjen kineze; UVI udh\u00ebhiqet nga Kina, me Evrop\u00ebn q\u00eb ofron komponent\u00eb kritik\u00eb; LIA dhe MAG udh\u00ebhiqen nga Kina, me shum\u00eb institucione kryesore k\u00ebrkimore evropiane q\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb zhvillim dhe kalibrim.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb operacioneve n\u00eb orbit\u00eb, shkenc\u00ebtar\u00ebt kinez\u00eb dhe evropian\u00eb do t\u00eb kryejn\u00eb s\u00eb bashku p\u00ebrpunimin dhe analiz\u00ebn e t\u00eb dh\u00ebnave, me t\u00eb dh\u00ebna shkencore q\u00eb ndahen hapur me institucionet k\u00ebrkimore n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat v\u00ebzhguese afatgjata dhe t\u00eb q\u00ebndrueshme t\u00eb satelitit, pritet t\u00eb rrisin n\u00eb thelb kuptimin njer\u00ebzor t\u00eb nd\u00ebrveprimeve diellore t\u00eb er\u00ebs-magnetosfer\u00ebs dhe mekanizmave t\u00eb motit hap\u00ebsinor, duke ofruar mb\u00ebshtetje thelb\u00ebsore p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e sakt\u00ebsis\u00eb s\u00eb parashikimit t\u00eb motit hap\u00ebsinor dhe sigurimin e siguris\u00eb hap\u00ebsinore pran\u00eb Tok\u00ebs.<\/p>\n<p>Ky mision \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr bashk\u00ebpunim historik n\u00eb shkenc\u00ebn hap\u00ebsinore midis Kin\u00ebs dhe Evrop\u00ebs, q\u00eb nga misioni Double Star i shekullit t\u00eb kaluar. Ai p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb nga projektet m\u00eb thell\u00ebsisht nd\u00ebrkomb\u00ebtare bashk\u00ebpunuese hap\u00ebsinore t\u00eb Kin\u00ebs deri m\u00eb sot. Modeli i &#8220;krijimit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb njohurive,t\u00eb ndarjes s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb rreziqeve dhe rezultateve&#8221; ofron nj\u00eb paradigm\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritshme dhe t\u00eb shkall\u00ebzueshme p\u00ebr forma t\u00eb reja t\u00eb bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar shkencor dhe teknologjik n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e jashtme.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb Planit t\u00eb 15-t\u00eb Pes\u00ebvje\u00e7ar (2026-2030), Kina do t\u00eb p\u00ebrparoj\u00eb programin e saj t\u00eb shkenc\u00ebs hap\u00ebsinore. Kina po eksploron n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive bashk\u00ebpunimin e m\u00ebtejsh\u00ebm me ESA-n n\u00eb ndarjen e t\u00eb dh\u00ebnave shkencore, telemetrin\u00eb, kontrollin e p\u00ebrbashk\u00ebt dhe koordinimin e misionit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/albanian.cri.cn\/2026\/05\/19\/ARTI1779194246824386\">CGTN<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sateliti SMILE\/Foto nga VCG Sistemi i Lidhjes s\u00eb Jonosfer\u00ebs Magnetosferike t\u00eb Er\u00ebs Diellore (SMILE) i zhvilluar bashkarisht nga Kina dhe Evropa, u l\u00ebshua n\u00eb orbit\u00eb t\u00eb mart\u00ebn dhe pritet t\u00eb sh\u00ebnoj\u00eb nj\u00eb faz\u00eb m\u00eb t\u00eb thell\u00eb dhe m\u00eb shembullore n\u00eb bashk\u00ebpunimin shkencor hap\u00ebsinor Kin\u00eb-Evrop\u00eb. Sateliti u l\u00ebshua nga nj\u00eb raket\u00eb Vega-C n\u00eb qendr\u00ebn e l\u00ebshimit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7178,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-7180","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-china-observatory"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7180"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7181,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7180\/revisions\/7181"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}