{"id":7766,"date":"2026-07-21T15:07:24","date_gmt":"2026-07-21T15:07:24","guid":{"rendered":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/?p=7766"},"modified":"2026-07-21T15:07:24","modified_gmt":"2026-07-21T15:07:24","slug":"sondazhi-i-cgtn-kur-makinat-fillojne-te-mendojne-pyetjet-qe-vetem-njerezit-mund-tu-pergjigjen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/sondazhi-i-cgtn-kur-makinat-fillojne-te-mendojne-pyetjet-qe-vetem-njerezit-mund-tu-pergjigjen\/","title":{"rendered":"Sondazhi i CGTN &#8211; Kur Makinat Fillojn\u00eb t\u00eb Mendojn\u00eb: Pyetjet q\u00eb Vet\u00ebm Njer\u00ebzit Mund t&#8217;u P\u00ebrgjigjen"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><em>Foto nga VCG<\/em><\/p>\n<p>P\u00ebrgjat\u00eb historis\u00eb, \u00e7do revolucion teknologjik ka p\u00ebrfaq\u00ebsuar qoft\u00eb nj\u00eb zgjerim t\u00eb aft\u00ebsive njer\u00ebzore, por gjithashtu edhe nj\u00eb riformulim t\u00eb vet\u00eb njer\u00ebzimit. Megjithat\u00eb, Inteligjenca Artificiale po sh\u00ebnon nj\u00eb ndryshim m\u00eb t\u00eb thell\u00eb. Ajo nuk po regjistron m\u00eb thjesht realitetin, por po fillon ta parashikoj\u00eb at\u00eb. Nuk po e interpreton m\u00eb bot\u00ebn ashtu si\u00e7 ekziston, por po rregullon gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb hierarkin\u00eb e skenar\u00ebve t\u00eb mundsh\u00ebm t\u00eb s\u00eb ardhmes p\u00ebrpara se ato t\u00eb ndodhin. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, parashikimi nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb thjesht nj\u00eb p\u00ebrshkrim i asaj q\u00eb mund t\u00eb vij\u00eb; po b\u00ebhet nj\u00eb forc\u00eb q\u00eb form\u00ebson aktivisht at\u00eb q\u00eb vjen m\u00eb pas.<\/p>\n<p>Pyetja m\u00eb e thell\u00eb q\u00eb shtron AI nuk \u00ebsht\u00eb n\u00ebse makinerit\u00eb mund t\u00eb mendojn\u00eb si njer\u00ebzit, por \u00e7far\u00eb lloj autoriteti po fillojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb gjykimet e tyre. Kush ja jep k\u00ebt\u00eb autoritet? Kush e mban at\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs? Dhe n\u00eb fund, \u00e7far\u00eb lloj t\u00eb ardhmeje do t\u00eb krijoj\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzimin?<\/p>\n<p>N\u00eb Konferenc\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale (WAIC) 2026 dhe Takimin e Nivelit t\u00eb Lart\u00eb mbi Qeverisjen Globale t\u00eb AI-s\u00eb, Kina paraqiti vizionin e saj p\u00ebr qeverisjen e AI-s\u00eb: duke mbajtur nj\u00eb qasje q\u00eb fokusohet tek njer\u00ebzit dhe duke siguruar q\u00eb AI t\u00eb zhvillohet p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn, me q\u00ebllimin p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbyer si nj\u00eb drejtues i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr prosperitetin dhe sigurin\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb bashk\u00ebpunojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb sistem t\u00eb drejt\u00eb dhe t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebr qeverisjen globale t\u00eb AI-s\u00eb. Ky vizion adreson jo vet\u00ebm hendekun n\u00eb aft\u00ebsit\u00eb teknologjike, por edhe zgjerimin e hendekut midis ritmit t\u00eb evolucionit teknologjik dhe ritmit t\u00eb konsensusit t\u00eb qeverisjes. Nd\u00ebrsa p\u00ebrparimet teknologjike vazhdojn\u00eb t\u00eb tejkalojn\u00eb formimin e konsensusit, fuqia mund t\u00eb arrij\u00eb tek e ardhmja, p\u00ebrpara rregullave q\u00eb jan\u00eb menduar p\u00ebr ta qeverisur at\u00eb. Pra, qeverisja e AI-s\u00eb nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me menaxhimin e rreziqeve\u2014\u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e t\u00eb gjeturit t\u00eb ekuilibrit midis inovacionit teknologjik dhe rendit bazuar n\u00eb rregulla.<\/p>\n<p>Nga nj\u00eb sondazh global online nga CGTN rezulton se 85.4% e t\u00eb anketuarve besojn\u00eb se zhvillimi i shpejt\u00eb i AI-s\u00eb po krijon sfida t\u00eb reja p\u00ebr sigurin\u00eb dhe qeverisjen globale. 92.6% shpreh\u00ebn shqet\u00ebsimin se \u201cdeepfake\u201d dhe dezinformimi i gjeneruar nga AI, mund t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb themelet e besimit shoq\u00ebror, nd\u00ebrsa 87.8% u shpreh\u00ebn t\u00eb shqet\u00ebsuar se barrierat teknologjike dhe &#8220;muret digjitale&#8221; mund t\u00eb fragmentojn\u00eb bashk\u00ebpunimin shkencor dhe at\u00eb teknologjik global. K\u00ebto sugjerojn\u00eb se sfidat q\u00eb sjell AI, kan\u00eb kaluar prej koh\u00ebsh kufijt\u00eb e teknologjis\u00eb. Forcimi i qeverisjes globale dhe krijimi i nj\u00eb konsensusi m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar, jan\u00eb b\u00ebr\u00eb imperativa t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta n\u00eb epok\u00ebn e AI-s\u00eb.<\/p>\n<p>Sondazhi gjithashtu zbuloi se 82.6% e t\u00eb anketuarve besojn\u00eb se vendet n\u00eb zhvillim dhe Jugu Global, duhet t\u00eb luajn\u00eb nj\u00eb rol m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb form\u00ebsimin e rregullave t\u00eb qeverisjes s\u00eb AI-s\u00eb, p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb sistemi t\u00eb jet\u00eb i drejt\u00eb dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs. Nd\u00ebrkoh\u00eb, 87.5% shpresojn\u00eb q\u00eb komuniteti nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb punoj\u00eb s\u00eb bashku, p\u00ebr t\u00eb promovuar nj\u00eb AI q\u00eb \u00ebsht\u00eb e aksesueshme dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, duke parandaluar q\u00eb teknologjia t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb drejtues i ri i pabarazis\u00eb. K\u00ebto gjetje pasqyrojn\u00eb jo vet\u00ebm pritshm\u00ebrit\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb publikut global p\u00ebr qeverisjen e AI-s\u00eb, por edhe nj\u00eb konsensus nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00ebrritje q\u00eb hapja dhe bashk\u00ebpunimi \u2014 jo monopolet teknologjike \u2014 dhe p\u00ebrfshirja dhe p\u00ebrfitimet e p\u00ebrbashk\u00ebta \u2014 jo barrierat rregullatore \u2014 duhet t\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb t\u00eb ardhmen e qeverisjes s\u00eb AI-s\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb qytet\u00ebrim q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrkthehet, p\u00ebrmblidhet dhe interpretohet vet\u00ebm p\u00ebrmes modeleve t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale t\u00eb dikujt tjet\u00ebr, nuk ka hyr\u00eb ende me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb epok\u00ebn e inteligjenc\u00ebs. Nj\u00eb sistem me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb i drejt\u00eb i qeverisjes globale t\u00eb AI-s\u00eb, duhet t\u00eb respektoj\u00eb rrug\u00ebt e zhvillimit dhe sistemet e vlerave t\u00eb ndryshme t\u00eb vendeve dhe kulturave t\u00eb ndryshme, duke siguruar q\u00eb \u00e7do qytet\u00ebrim t\u00eb ruaj\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb kuptuar bot\u00ebn p\u00ebrmes kuadrit t\u00eb vet konceptual, p\u00ebr t\u00eb trajnuar sistemet inteligjente sipas kushteve t\u00eb veta, si dhe p\u00ebr t\u00eb form\u00ebsuar t\u00eb ardhmen e AI-s\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me k\u00ebt\u00eb. Vlerat dhe m\u00ebnyrat e t\u00eb menduarit q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsohen nga qytet\u00ebrimet e ndryshme, nuk jan\u00eb \u201czhurm\u00eb\u201d q\u00eb algoritmet duhet ta eliminojn\u00eb, por burime men\u00e7urie p\u00ebr t\u00eb cilat njer\u00ebzimi do t\u00eb ket\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb pacaktuar.<\/p>\n<p>Q\u00ebllimi i qeverisjes globale t\u00eb AI-s\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb t\u00eb vendoset nj\u00eb model i vet\u00ebm \u201ci sakt\u00eb\u201d i bot\u00ebs, por t\u00eb sigurohet q\u00eb asnj\u00eb kuptim i vet\u00ebm i bot\u00ebs t\u00eb mos b\u00ebhet dominues. Qeverisja nuk \u00ebsht\u00eb armiku i inovacionit; ajo \u00ebsht\u00eb krijimi i dyt\u00eb i inovacionit. I pari ndodh n\u00eb laborator, ku makinerit\u00eb fitojn\u00eb aft\u00ebsi. I dyti ndodh p\u00ebrmes institucioneve, normave etike dhe bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar, ku teknologjia pajiset me q\u00ebllime, kufizime dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi. Inteligjenca pa qeverisje \u00ebsht\u00eb thjesht fuqi. Por inteligjenca e formuar nga vlerat e p\u00ebrbashk\u00ebta, \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb e b\u00ebn teknologjin\u00eb nj\u00eb forc\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt.<\/p>\n<p>N\u00eb epok\u00ebn e Inteligjenc\u00ebs Artificiale, qeverisja e saj nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me prosperitetin dhe sigurin\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt \u2014 ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb edhe me aft\u00ebsin\u00eb ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb form\u00ebsuar t\u00eb ardhmen. Nj\u00eb rend realisht i drejt\u00eb i AI-s\u00eb, duhet t\u00eb b\u00ebj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa thjesht t\u00eb siguroj\u00eb q\u00eb p\u00ebrfitimet e progresit teknologjik t\u00eb shp\u00ebrndahen p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Duhet t\u00eb garantoj\u00eb gjithashtu q\u00eb \u00e7do vend dhe \u00e7do qytet\u00ebrim t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb z\u00eb n\u00eb p\u00ebrcaktimin e rregullave dhe drejtimin e t\u00eb ardhmes s\u00eb AI-s\u00eb. E ardhmja nuk duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje e paracaktuar nga nj\u00eb model, por nj\u00eb draft i pap\u00ebrfunduar, i shkruar kolektivisht nga njer\u00ebzimi \u2014 nj\u00eb draft q\u00eb mbetet i hapur p\u00ebr rishikim nga t\u00eb gjith\u00eb. Fakti q\u00eb makinerit\u00eb kan\u00eb filluar t\u00eb mendojn\u00eb, sh\u00ebnon nj\u00eb pik\u00eb kthese n\u00eb historin\u00eb e teknologjis\u00eb. Fakti q\u00eb njer\u00ebzimi mund t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi s\u00eb bashku dhe t\u00eb mbroj\u00eb lirin\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjedhur, \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb sh\u00ebnon p\u00ebrparimin e qytet\u00ebrimit.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/albanian.cgtn.com\/2026\/07\/21\/ARTI1784637650920208\">CGTN<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Foto nga VCG P\u00ebrgjat\u00eb historis\u00eb, \u00e7do revolucion teknologjik ka p\u00ebrfaq\u00ebsuar qoft\u00eb nj\u00eb zgjerim t\u00eb aft\u00ebsive njer\u00ebzore, por gjithashtu edhe nj\u00eb riformulim t\u00eb vet\u00eb njer\u00ebzimit. Megjithat\u00eb, Inteligjenca Artificiale po sh\u00ebnon nj\u00eb ndryshim m\u00eb t\u00eb thell\u00eb. Ajo nuk po regjistron m\u00eb thjesht realitetin, por po fillon ta parashikoj\u00eb at\u00eb. Nuk po e interpreton m\u00eb bot\u00ebn ashtu si\u00e7 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7762,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-7766","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-china-observatory"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7766"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7766\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7767,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7766\/revisions\/7767"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}