{"id":8642,"date":"2026-11-04T11:47:06","date_gmt":"2026-11-04T11:47:06","guid":{"rendered":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/?p=8642"},"modified":"2026-11-04T11:47:06","modified_gmt":"2026-11-04T11:47:06","slug":"xiamen-nje-histori-e-shkruar-nga-deti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/xiamen-nje-histori-e-shkruar-nga-deti\/","title":{"rendered":"Xiamen…nj\u00eb histori e shkruar nga deti"},"content":{"rendered":"

Qyteti Xiamen\/Foto nga VCG<\/em><\/p>\n

Qielli i kalt\u00ebr, gjelb\u00ebrimi i gjithandejsh\u00ebm dhe deti q\u00eb nd\u00ebrthuret me jet\u00ebn urbane. Kjo \u00ebsht\u00eb pamja q\u00eb t\u00eb ofron Xiameni, nj\u00eb qytet n\u00eb bregdetin juglindor t\u00eb Kin\u00ebs, ku natyra dhe zhvillimi ekonomik bashk\u00ebjetojn\u00eb n\u00eb harmoni. Malet, liqenet, lulet dhe hap\u00ebsirat urbane krijojn\u00eb nj\u00eb peizazh t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.\u00a0 Xiameni p\u00ebrfaq\u00ebson edhe nj\u00eb shembull t\u00eb shk\u00eblqyer t\u00eb mund\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb lidhur zhvillimin ekonomik me mbrojtjen e mjedisit ishullor dhe detar.<\/p>\n

I njohur si \u2018qyteti kopsht\u2019 buz\u00eb detit, Xiameni ka nj\u00eb histori t\u00eb gjat\u00eb detare, kapacitete t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme shkencore dhe nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb shum\u00ebvje\u00e7are n\u00eb mbrojtjen e ekosistemeve bregdetare. K\u00ebto ve\u00e7ori e kan\u00eb vendosur sot n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb nj\u00eb nisme nd\u00ebrkomb\u00ebtare me r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb ardhmen e oqeaneve.<\/p>\n

Kina ka propozuar Xiamenin si kandidat p\u00ebr t\u00eb pritur Sekretariatin e Traktatit t\u00eb Shum\u00ebllojshm\u00ebris\u00eb Biologjike Oqeanike (BBNJ, Biodiversity Beyond National Jurisdiction<\/i>)). M\u00eb 16 janar 2026, ajo paraqiti kandidatur\u00ebn e Xiamenit p\u00ebr selin\u00eb e sekretariatit. Konkurrenca \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Belgjika ka propozuar Brukselin, nd\u00ebrsa Kili ka propozuar Valparaison. Vendimi p\u00ebrfundimtar pritet t\u00eb merret n\u00eb mbledhjen e par\u00eb t\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Pal\u00ebve, t\u00eb planifikuar p\u00ebr janarin e vitit 2027. Kjo gar\u00eb nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me zgjedhjen e nj\u00eb qyteti, ajo lidhet me m\u00ebnyr\u00ebn se si bota do t\u00eb bashk\u00ebpunoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur oqeanet, p\u00ebr t\u00eb ruajtur biodiversitetin dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb p\u00ebrfitimet nga burimet detare t\u00eb trajtohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejt\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrpjekje, Xiameni sjell nj\u00eb histori q\u00eb lidh tregtin\u00eb, shkenc\u00ebn, diplomacin\u00eb dhe mbrojtjen e natyr\u00ebs.<\/p>\n

Pse Kina? Nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi q\u00eb tejkalon kufijt\u00eb komb\u00ebtar\u00eb<\/strong><\/p>\n

Marr\u00ebveshja BBNJ synon t\u00eb krijoj\u00eb rregulla nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr ruajtjen dhe p\u00ebrdorimin e q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb biodiversitetit n\u00eb detin e hapur dhe n\u00eb zon\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb shtratit t\u00eb detit. K\u00ebto hap\u00ebsira p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb s\u00eb bashku rreth dy t\u00eb tretat e sip\u00ebrfaqes s\u00eb oqeaneve t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n

Marr\u00ebveshja p\u00ebrqendrohet n\u00eb kat\u00ebr fusha kryesore: burimet gjenetike detare, menaxhimin e zonave detare, vler\u00ebsimin e ndikimit n\u00eb mjedis, si dhe ngritjen e kapaciteteve dhe transferimin e teknologjis\u00eb detare. R\u00ebnd\u00ebsia e marr\u00ebveshjes \u00ebsht\u00eb e shum\u00ebfisht\u00eb. Ajo krijon mund\u00ebsi p\u00ebr mbrojtjen e habitateve, p\u00ebrmir\u00ebsimin e k\u00ebrkimit shkencor dhe p\u00ebrdorimin m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm t\u00eb burimeve detare. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, synon t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e nj\u00eb rendi nd\u00ebrkomb\u00ebtar detar m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb barabart\u00eb, dhe hyrja n\u00eb fuqi e k\u00ebsaj marr\u00ebveshjeje p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb zhvillim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<\/p>\n

Kina ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha fazat e negociatave. Ajo e n\u00ebnshkroi marr\u00ebveshjen n\u00eb selin\u00eb e OKB-s\u00eb n\u00eb Nju-Jork m\u00eb 20 shtator 2023, dit\u00ebn e par\u00eb kur dokumenti u hap p\u00ebr n\u00ebnshkrim. Ratifikimi n\u00eb dhjetor 2025 dhe hyrja n\u00eb marr\u00ebveshje si nj\u00eb nga pal\u00ebt e para n\u00eb janar 2026, p\u00ebrforcuan angazhimin e saj. Kjo pjes\u00ebmarrje lidhet me synimin e Kin\u00ebs p\u00ebr t\u00eb luajtur nj\u00eb rol aktiv n\u00eb qeverisjen globale t\u00eb oqeaneve. Si nj\u00eb vend i madh detar, me kapacitete t\u00eb gjera ekonomike, teknologjike dhe k\u00ebrkimore, Kina e konsideron mbrojtjen e biodiversitetit detar pjes\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n

Nj\u00eb dimension tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb ideja e zhvillimit n\u00eb harmoni me natyr\u00ebn. N\u00eb vizionin e qytet\u00ebrimit ekologjik, zhvillimi ekonomik dhe mbrojtja e mjedisit nuk shihen si q\u00ebllime t\u00eb ndara. P\u00ebrkundrazi, ato duhet t\u00eb ecin s\u00eb bashku dhe t\u00eb mb\u00ebshtesin nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. P\u00ebrvoja e Xiamenit e ilustron k\u00ebt\u00eb qasje. Q\u00eb prej vitit 1994, qyteti ka zhvilluar nj\u00eb model t\u00eb menaxhimit t\u00eb integruar t\u00eb zonave bregdetare. Ky model synon t\u00eb harmonizoj\u00eb aktivitetin ekonomik, planifikimin urban dhe mbrojtjen e ekosistemeve detare.<\/p>\n

Qyteti Xiamen\/Foto nga VCG<\/em><\/p>\n

P\u00ebr Kin\u00ebn, kandidatura e Xiamenit \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb forcuar pjes\u00ebmarrjen e vendeve n\u00eb zhvillim n\u00eb qeverisjen globale t\u00eb oqeaneve. Vendet e Jugut Global kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mund\u00ebsi m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb vendimmarrje, p\u00ebr t\u00eb zhvilluar k\u00ebrkimin shkencor dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga transferimi i teknologjis\u00eb. Ministri i Jasht\u00ebm kinez Wang Yi e p\u00ebrmblodhi ambicien e kandidatur\u00ebs me fjal\u00ebt: \u201cNa jepni k\u00ebt\u00eb mund\u00ebsi dhe s\u00eb bashku do t\u00eb krijojm\u00eb nj\u00eb histori t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr bot\u00ebn.\u201d<\/i><\/p>\n

Pse Xiameni? Trash\u00ebgimia detare dhe mbrojtja e natyr\u00ebs<\/strong><\/p>\n

Emri Xiamen (\u53a6\u95e8) rrjedh nga dy karaktere kineze, t\u00eb pasura me kuptim simbolik, si\u00e7 pasqyrohet n\u00eb nj\u00eb poezi: \u53a6 “Xi\u00e0”: Nj\u00eb rezidenc\u00eb madh\u00ebshtore strehon mysafir\u00eb nga pes\u00eb kontinentet; \u95e8 “M\u00e9n”: Nj\u00eb port\u00eb e gjer\u00eb p\u00ebrqafon val\u00ebt q\u00eb vijn\u00eb nga dhjet\u00eb mij\u00eb milje larg. P\u00ebr shekuj me radh\u00eb, ky qytet n\u00eb bregdetin juglindor t\u00eb Kin\u00ebs ka qen\u00eb nj\u00eb port\u00eb drejt bot\u00ebs, nj\u00eb vend ku tregtia, kultura dhe njer\u00ebzit kan\u00eb takuar nj\u00ebri-tjetrin p\u00ebrtej kufijve.<\/p>\n

Historia e tij nis nga nj\u00eb ishull. Banor\u00ebt e hersh\u00ebm nd\u00ebrtuan jet\u00ebn pran\u00eb ujit, duke u mb\u00ebshtetur te peshkimi, bujq\u00ebsia dhe veprimtarit\u00eb detare. Me kalimin e koh\u00ebs, kjo lidhje e p\u00ebrditshme me detin u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb tradit\u00eb q\u00eb p\u00ebrcaktoi identitetin, ekonomin\u00eb dhe kultur\u00ebn e qytetit.<\/p>\n

Q\u00eb n\u00eb dinastit\u00eb Song dhe Yuan, gjat\u00eb periudh\u00ebs 960\u20131368, Xiameni ishte pjes\u00eb e rrjeteve tregtare q\u00eb lidhnin Kin\u00ebn me bot\u00ebn e jashtme. Porcelani kinez eksportohej p\u00ebrmes Rrug\u00ebs Detare t\u00eb M\u00ebndafshit, e cila sh\u00ebrbente si nj\u00eb ur\u00eb shk\u00ebmbimesh ekonomike dhe kulturore. P\u00ebrmes k\u00ebtyre rrug\u00ebve, mallrat, njohurit\u00eb dhe traditat udh\u00ebtonin nga nj\u00eb port n\u00eb tjetrin. Deti nuk ndante popujt, por i afronte ata.<\/p>\n

Me kalimin e shekujve, Xiameni u zhvillua si nj\u00eb port i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm tregtar, nj\u00eb pik\u00eb e bashk\u00ebpunimit t\u00eb Kin\u00ebs me vendet e tjera dhe nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb ku takoheshin kultura t\u00eb ndryshme. Kjo trash\u00ebgimi vazhdon edhe sot, nd\u00ebrsa qyteti mbetet nj\u00eb nyje e r\u00ebnd\u00ebsishme e Rrug\u00ebs Detare t\u00eb M\u00ebndafshit t\u00eb shekullit XXI.<\/p>\n

N\u00eb epok\u00ebn moderne, Xiameni hyri n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb re zhvillimi. Si nj\u00eb nga zonat e para ekonomike speciale t\u00eb Kin\u00ebs, qyteti u b\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme e tregtis\u00eb, investimeve dhe hapjes nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Zhvillimi i tij ekonomik u shoq\u00ebrua me zgjerimin e lidhjeve me bot\u00ebn, por edhe me nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ruajtur pasurin\u00eb natyrore q\u00eb kishte p\u00ebrcaktuar historin\u00eb e tij.<\/p>\n

<\/em><\/p>\n

Qyteti Xiamen\/Foto nga VCG<\/em><\/p>\n

Pik\u00ebrisht k\u00ebtu q\u00ebndron nj\u00eb nga ve\u00e7orit\u00eb e Xiamenit. Qyteti nuk e sheh detin vet\u00ebm si burim ekonomik, por edhe si trash\u00ebgimi q\u00eb duhet ruajtur. Kandidatura e Xiamenit p\u00ebr t\u00eb pritur sekretariatin e Marr\u00ebveshjes BBNJ e lidh k\u00ebshtu trash\u00ebgimin\u00eb e s\u00eb kaluar\u00ebs me p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e s\u00eb ardhmes.<\/p>\n

Nj\u00eb nga p\u00ebrpar\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb Xiamenit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrvoja n\u00eb mbrojtjen e mjedisit detar. N\u00eb uj\u00ebrat bregdetare jan\u00eb krijuar m\u00eb shum\u00eb se 70 kilometra katror\u00eb zona komb\u00ebtare t\u00eb mbrojtura p\u00ebr specie t\u00eb rralla detare. N\u00eb k\u00ebto uj\u00ebra gjenden delfin\u00ebt e bardh\u00eb kinez\u00eb, nd\u00ebrsa pyjet e mangrovave luajn\u00eb nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb ruajtjen e ekosistemeve bregdetare. Nj\u00eb sekretariat nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr biodiversitetin detar ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb mjedis q\u00eb ofron jo vet\u00ebm infrastruktur\u00eb, por edhe mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb studiuar praktika konkrete t\u00eb mbrojtjes s\u00eb natyr\u00ebs. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, qyteti \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar me \u00e7mime nd\u00ebrkomb\u00ebtare, p\u00ebrfshir\u00eb \u00c7mimin e Nderit t\u00eb UN-Habitat, p\u00ebr p\u00ebrpjekjet e tij n\u00eb zhvillimin urban dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e mjedisit t\u00eb jetes\u00ebs. Qyteti \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar gjithashtu p\u00ebr biodiversitetin dhe cil\u00ebsin\u00eb e mjedisit.<\/p>\n

Shkenca \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrpar\u00ebsi. Xiameni konsiderohet nj\u00eb nga qendrat e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb shkenc\u00ebs detare n\u00eb Kin\u00eb dhe nj\u00eb pik\u00eb k\u00ebrkimore me ndikim n\u00eb rajonin Azi-Paq\u00ebsor. Qyteti ka afro 5.000 studiues t\u00eb fush\u00ebs detare dhe 30 platforma k\u00ebrkimore p\u00ebr shkenc\u00ebn dhe teknologjin\u00eb detare. Ai sh\u00ebrben gjithashtu si port baz\u00eb p\u00ebr disa anije k\u00ebrkimore t\u00eb avancuara. K\u00ebto kapacitete mund t\u00eb mb\u00ebshtesin bashk\u00ebpunimin nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe shk\u00ebmbimin e njohurive. Mbrojtja e biodiversitetit k\u00ebrkon t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb besueshme, k\u00ebrkime afatgjata dhe teknologji q\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb kuptimin e ndryshimeve n\u00eb mjedisin detar.<\/p>\n

Xiameni ka krijuar edhe nj\u00eb rrjet t\u00eb gjer\u00eb bashk\u00ebpunimi. Ai \u00ebsht\u00eb sht\u00ebpia e Qendr\u00ebs s\u00eb APEC-ut p\u00ebr Zhvillimin e Q\u00ebndruesh\u00ebm Detar dhe e Qendr\u00ebs Kin\u00eb\u2013ASEAN p\u00ebr Bashk\u00ebpunimin Detar. Qyteti ka vendosur marr\u00ebdh\u00ebnie miq\u00ebsie me 42 qytete dhe provinca n\u00eb vende t\u00eb ndryshme, si dhe partneritete me 19 porte nd\u00ebrkomb\u00ebtare. K\u00ebto lidhje ofrojn\u00eb nj\u00eb baz\u00eb p\u00ebr shk\u00ebmbimin e p\u00ebrvojave dhe organizimin e veprimtarive t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta.<\/p>\n

\u2018Ekonomia blu\u2019 dhe mund\u00ebsia p\u00ebr nj\u00eb bashk\u00ebpunim m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb detar<\/strong><\/p>\n

P\u00ebrvoja e qytetit tregon se deti mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht burim zhvillimi ekonomik dhe hap\u00ebsir\u00eb q\u00eb k\u00ebrkon mbrojtje t\u00eb vazhdueshme. Ekonomia blu (e lidhur me detin) p\u00ebrb\u00ebn rreth 30% t\u00eb prodhimit t\u00eb brendsh\u00ebm (PBB) bruto t\u00eb Xiamenit. Kjo p\u00ebrfshin veprimtari q\u00eb lidhen me transportin detar, portet, turizmin bregdetar, peshkimin dhe industrit\u00eb e reja t\u00eb lidhura me burimet detare.<\/p>\n

Qyteti Xiamen\/Foto nga VCG<\/em><\/p>\n

Porti i Xiamenit renditet i 11-ti n\u00eb Indeksin e Lidhshm\u00ebris\u00eb s\u00eb Transportit Detar t\u00eb Linjave t\u00eb Anijeve t\u00eb UNCTAD-it dhe i 14-ti n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr nga v\u00ebllimi i kontejner\u00ebve t\u00eb p\u00ebrpunuar, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb paraqitura n\u00eb materialin e kandidatur\u00ebs. Qyteti po investon n\u00eb zhvillimin e porteve digjitale dhe inteligjente, si dhe n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb rinj, p\u00ebrfshir\u00eb bioproduktet detare, pajisjet e avancuara, materialet e reja dhe industrit\u00eb digjitale. Kjo p\u00ebrvoj\u00eb ka r\u00ebnd\u00ebsi sepse ekonomia blu nuk mund t\u00eb mb\u00ebshtetet vet\u00ebm te shfryt\u00ebzimi i burimeve. Ajo k\u00ebrkon teknologji, planifikim dhe politika q\u00eb sigurojn\u00eb vazhdim\u00ebsin\u00eb e ekosistemeve.<\/p>\n

Xiameni po p\u00ebrdor teknologji si Interneti i Gj\u00ebrave (IoT), t\u00eb dh\u00ebnat masive, inteligjenca artificiale dhe kompjuterizimi n\u00eb Cloud p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur mbrojtjen e biodiversitetit detar. K\u00ebto mjete mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb mbledhjen dhe analizimin e t\u00eb dh\u00ebnave, si dhe n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e monitorimit mjedisor.<\/p>\n

Nj\u00eb shembull i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb programi Global Ocean Negative Carbon Emissions (Global-ONCE), i nisur nga Universiteti i Xiamenit. N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Dekad\u00ebs s\u00eb Shkencave t\u00eb Oqeanit t\u00eb OKB-s\u00eb, programi ka nxitur bashk\u00ebpunimin nd\u00ebrmjet 104 institucioneve k\u00ebrkimore nga 35 vende.<\/p>\n

Kjo nism\u00eb d\u00ebshmon se k\u00ebrkimi shkencor mund t\u00eb kap\u00ebrcej\u00eb kufijt\u00eb komb\u00ebtar\u00eb dhe t\u00eb krijoj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr veprim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Sfida e oqeaneve k\u00ebrkon njohuri t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta dhe zgjidhje q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrshtaten nga vende me kapacitete t\u00eb ndryshme. Kina ka paraqitur edhe mb\u00ebshtetje konkrete p\u00ebr funksionimin e tij. \u00cbsht\u00eb p\u00ebrgatitur nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb zyrash 15-kat\u00ebshe, s\u00eb bashku me dy nd\u00ebrtesa mb\u00ebshtet\u00ebse, q\u00eb do t\u00eb ofrohen pa pages\u00eb p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb afatgjat\u00eb. Ka nj\u00eb kontribut prej 3 milion\u00eb dollar\u00ebsh n\u00eb fondin vullnetar t\u00eb marr\u00ebveshjes, p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur pjes\u00ebmarrjen e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb vendeve n\u00eb zhvillim n\u00eb takimet p\u00ebrkat\u00ebse. Qeveria kineze ka shprehur gatishm\u00ebrin\u00eb t\u00eb kontribuoj\u00eb edhe n\u00eb fondin e posa\u00e7\u00ebm p\u00ebr ngritjen e kapaciteteve q\u00eb nevojiten p\u00ebr zbatimin e marr\u00ebveshjes.<\/p>\n

Vendet n\u00eb zhvillim shpesh kan\u00eb m\u00eb pak mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb financuar k\u00ebrkime shkencore ose p\u00ebr t\u00eb siguruar teknologjit\u00eb e nevojshme. Prandaj, mb\u00ebshtetja financiare dhe transferimi i njohurive mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb krijimin e nj\u00eb sistemi m\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs t\u00eb qeverisjes s\u00eb oqeaneve. Ky \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb nga argumentet kryesore t\u00eb kandidatur\u00ebs kineze. Nj\u00eb seli n\u00eb Xiamen, e mb\u00ebshtetur nga rrjetet k\u00ebrkimore dhe marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb qytetit, mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb forcimin e p\u00ebrfaq\u00ebsimit t\u00eb Jugut Global.<\/p>\n

<\/em><\/p>\n

Qyteti Xiamen\/Foto nga VCG<\/em><\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, kandidatura e Xiamenit do t\u00eb vler\u00ebsohet jo vet\u00ebm p\u00ebr infrastruktur\u00ebn dhe kapacitetet q\u00eb ofron, por edhe p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb krijon p\u00ebr bashk\u00ebpunim t\u00eb dobish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjitha pal\u00ebt.<\/p>\n

S\u00eb fundmi, <\/i>Xiameni bashkon disa p\u00ebrpar\u00ebsi, \u00a0trash\u00ebgimin\u00eb detare, mjedisin natyror, k\u00ebrkimin shkencor, infrastruktur\u00ebn dhe hapjen ndaj bot\u00ebs. Ky kombinim e b\u00ebn kandidatur\u00ebn e tij t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t’u shqyrtuar nga bashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n

Qyteti ka ndryshuar me koh\u00ebn, nga nj\u00eb vendbanim ishullor n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb tregtis\u00eb dhe t\u00eb k\u00ebrkimit shkencor. Por deti vazhdon t\u00eb jet\u00eb elementi q\u00eb i bashkon k\u00ebto etapa t\u00eb historis\u00eb s\u00eb tij. Dhe pik\u00ebrisht kjo lidhje mund t’i jap\u00eb qytetit nj\u00eb rol t\u00eb ri n\u00eb p\u00ebrpjekjen globale p\u00ebr t\u00eb mbrojtur oqeanet.<\/p>\n

Oqeanet nuk njohin kufijt\u00eb politik\u00eb. Ato lidhin popujt, ekonomit\u00eb dhe ekosistemet. Prandaj, e ardhmja e tyre k\u00ebrkon p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, bashk\u00ebpunim shkencor dhe nj\u00eb sistem nd\u00ebrkomb\u00ebtar ku t\u00eb gjitha vendet t\u00eb ken\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb kontribuojn\u00eb. Si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shprehur Ministri i Jasht\u00ebm Wang Yi: \u201cKina \u00ebsht\u00eb gati. Xiameni \u00ebsht\u00eb gati<\/i>.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

AIGS<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Qyteti Xiamen\/Foto nga VCG Qielli i kalt\u00ebr, gjelb\u00ebrimi i gjithandejsh\u00ebm dhe deti q\u00eb nd\u00ebrthuret me jet\u00ebn urbane. Kjo \u00ebsht\u00eb pamja q\u00eb t\u00eb ofron Xiameni, nj\u00eb qytet n\u00eb bregdetin juglindor t\u00eb Kin\u00ebs, ku natyra dhe zhvillimi ekonomik bashk\u00ebjetojn\u00eb n\u00eb harmoni. Malet, liqenet, lulet dhe hap\u00ebsirat urbane krijojn\u00eb nj\u00eb peizazh t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.\u00a0 Xiameni p\u00ebrfaq\u00ebson edhe nj\u00eb shembull […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8643,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-8642","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analysis"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8642","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8642"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8642\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8644,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8642\/revisions\/8644"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/globalizationinstitute.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}