Megaplanifikimi urban dhe zhvillimi i koordinuar nisur nga Pekini

Pekin/Foto nga VCG

Në vitin 2015, Plani i Zhvillimit të Integruar Pekin-Tianjin-Hebei, parashikoi një realitet urbanistik që përmban “një qendër, dy qytete, tre akse, katër zona dhe nyje të shumëfishta” për të tre zonat specifike. Plani përfaqëson një nga nismat më ambicioze të planifikimit urban në botë. Ky projekt kolosal synon të integrojë zonat metropolitane të Pekinit, Tianjinit dhe Hebeit në një “mega-qytet” funksional, duke nxitur rritjen ekonomike, ulur mbingarkesën urbane dhe përmirësuar cilësinë e jetës. Projekti ka një rëndësi të veçantë për të ardhmen e  Kinës dhe konsiderohet si një model i ri i urbanizimit modern.

Pekin/Foto nga VCG

Rajoni Pekin-Tianjin-Hebei nuk është më thjesht një koncept gjeografik, por një shtyllë strategjike kombëtare që synon ndërtimin e një grumbulli urban të klasit botëror dhe një referencë për modernizimin kinez. Sipas shifrave të fundit të planifikimit, rajoni është shtëpia e mbi 110 milionë njerëzve, duke e bërë atë një nga mega-rajonet më të populluara dhe ekonomikisht më dinamike në botë, me një PBB të kombinuar që tejkalon 11.5 trilion juanë (afro 1.7 trilion dollarë). Qëllimi nuk është më vetëm “zhvillim i koordinuar”, por krijimi i një grupi qytetesh të klasit botëror dhe një zone pilot për modernizimin e avancuar me një horizont planifikimi që shtrihet deri në vitin 2050.

Pekin-Tianjin-Hebei dhe e ardhmja urbane

Për të adresuar presionet në rritje të mbipopullimit dhe mbingarkesës mjedisore në Pekin, Kina avancoi një strategji rajonale ribalancimi që rishpërndan funksionet ekonomike në të gjithë korridorin më të gjerë Pekin-Tianjin-Hebei. Krijimi i kësaj zone kërkonte planifikim të gjerë, investime masive dhe koordinim mes sektorëve të ndryshëm. Rajoni tashmë po konsolidohet si një nga historitë më të rëndësishme të suksesit ekonomik të Kinës moderne, duke dëshmuar se strategjia ka transformuar thellësisht potencialin industrial, tregtar dhe teknologjik të veriut të vendit.

 

Projekti pritet të luajë një rol të rëndësishëm në transformimin ekonomik të mbarë Kinës. Ai synon krijimin e një ekonomie më të diversifikuar, më elastike dhe më konkurruese globalisht. Përmes praktikave të qëndrueshme, ai ka potencialin ta pozicionojë Kinën si një lider në zhvillimin urban të gjelbër dhe menaxhimin modern të burimeve. Integrimi i rajoneve Pekin–Tianjin–Hebei pritet gjithashtu të forcojë kohezionin social dhe kulturor, duke përmirësuar cilësinë e jetës dhe duke nxitur shkëmbimin kulturor.

Kjo sinergji industriale, ekonomike dhe sociale pasqyron një transformim më të gjerë. Gjatë dekadës së kaluar, rajoni ka kaluar një tranzicion të rëndësishëm, duke kaluar nga zvogëlimi i kapaciteteve të tepërta në nxitjen e zhvillimit me cilësi të lartë. Përtej bashkëpunimit industrial, rajoni ka bërë përparime në infrastrukturë, qeverisje ekologjike dhe shërbime publike. Rajoni, duke shfrytëzuar vrullin kryesor ekonomik të Pekinit për të transformuar modelin e tij të rritjes dhe për të ndërtuar një zonë moderne metropolitane të kryeqytetit, e cila, nga ana tjetër, do të nxisë zhvillimin e një aglomerati më të gjerë urban.

Tianjin/Foto nga VCG

Pekini e ka shfrytëzuar plotësisht rolin e tij si një qendër e inovacionit teknologjik dhe ka forcuar koordinimin me Tianjin dhe Hebei. Deri më tani, Pekini, Tianjin dhe Hebei kanë financuar bashkërisht mbi 220 projekte bashkëpunimi në kërkimin bazë dhe kanë krijuar konsorciume inovacioni . Numri i lidhjeve ndërqytetase dhe kapaciteti i përgjithshëm operativ i rrjetit është rritur ndjeshëm krahasuar me vitet e mëparshme, ndërsa sistemet digjitale kanë mbështetur udhëtime më të lehta në një gamë të gjerë qytetesh në të gjithë vendin.

Ndërsa zhvillimi i koordinuar i rajonit Pekin-Tianjin-Hebei hyn në dekadën e tij të dytë, rajoni ka bërë përparime të jashtëzakonshme, duke i ofruar botës përvojën kineze mbi të ardhmen e qeverisjes mega-urbane.

Megaurbanizimi në praktikë

Dymbëdhjetë vjet pas nisjes së planit, rajoni Pekin-Tianjin-Hebei po shfaqet si një nga motorët më dinamikë ekonomikë të Kinës, me tregtinë e jashtme që është rritur me 25.7%, ndërsa eksportet kanë arritur nivele rekord, të udhëhequra nga shpërthimi i industrisë automobilistike, eksportet e së cilës janë rritur gjashtë herë krahasuar me vitin 2014. Në nivel ndërmarrjesh, vlera e importit dhe eksportit u rrit ndjeshëm me 167.8% nga viti 2014 deri në vitin 2025. Rritja e jashtëzakonshme e tyre, zgjerimi i bashkëpunimit me Bashkimin Europian, ASEAN-in dhe vendet e Nismës “Një brez, një rrugë”, si edhe integrimi ekonomik i një rajoni me mbi 100 milionë banorë, tregojnë se modeli kinez i koordinimit rajonal po krijon një qendër të re zhvillimi me ndikim gjithnjë e më të madh në ekonominë globale.

Tianjin/Foto nga VCG

Një nga elementët më të rëndësishëm ishte përmirësimi i mëtejshëm i rrjetit të hekurudhave me shpejtësi të lartë. Linja hekurudhore Pekin–Tianjin, një nga më të shpejtat në botë, ka ulur ndjeshëm kohën e udhëtimit mes qyteteve. Planet parashikojnë zgjerimin e mëtejshëm të këtij rrjeti për të lidhur më shumë qytete të Hebeit dhe rajone të tjera përreth. Industritë jo-thelbësore, duke përfshirë tregjet e mëdha me shumicë, u zhvendosën drejt Hebeit, duke zvogëluar presionin mbi kryeqytetin, duke krijuar njëkohësisht mundësi të reja për zonat përreth. Në të njëjtën kohë, Tianjin është i pozicionuar për të thithur një pjesë më të madhe të projekteve industriale dhe investimeve në prodhim, të mbështetura nga një kuadër i koordinuar fiskal dhe tatimor. Objektivi më i gjerë është të ngushtohen pabarazitë rajonale, të përshpejtohet transformimi ekonomik i Hebeit përtej varësisë së tij të madhe nga prodhimi i çelikut dhe të promovohet zhvillim më i ekuilibruar dhe i qëndrueshëm në të gjithë Kinën veriore.

Ka edhe një komponent shumë të rëndësishëm në këtë projekt të madh, teknologjia e nxitur nga inovacioni. Një zonë e famshme në Pekin, Zhongguancun, ka elemente gati futuristike, dhe është bërë një simbol i fuqishëm i rritjes së Kinës, duke ofruar arritje të jashtëzakonshme ekonomike. Duke mbuluar më pak se 4% të sipërfaqes së qytetit, ai gjeneron rreth 1/3 e produktit bruto rajonal të Pekinit. Nën theksin strategjik të Presidentit Xi Jinping mbi shkencën dhe teknologjinë si një nxitës kryesor i forcës kombëtare, kjo zonë ka përshpejtuar prodhimin,  duke përforcuar rolin e saj si një qendër kryesore për zhvillimin e teknologjisë thelbësore dhe rritjen ekonomike me cilësi të lartë.

Xiong’an – Qyteti i së ardhmes/Foto nga VCG

Xiong’an – Qyteti i së ardhmes

E themeluar në prill 2017, Zona e Re Xiong’an (e quajtur “qyteti i së ardhmes së Kinës”)  është projektuar për të “çliruar Pekinin nga funksionet jo thelbësore” për rolin e tij si kryeqytet dhe për të nxitur zhvillimin e koordinuar të rajonit Pekin-Tianjin-Hebei.

Më 23 shkurt 2017, Presidenti i Kinës Xi  Jinping, kreu vizitën e tij të parë të inspektimit në Xiong’an për të vlerësuar kushtet dhe përshtatshmërinë e tij për të marrë përsipër funksionet jo-kapitale të Pekinit. Menjëherë pas vizitës së Xi, Kina njoftoi zyrtarisht krijimin e Zonës së Re Xiong’an më 1 prill 2017, një tjetër zonë e re me rëndësi kombëtare, pas Zonës së Posaçme Ekonomike Shenzhen në provincën Guangdong dhe Zonës së Re Pudong të Shangait. Ndërsa Xiong’an i afrohet përvjetorit të nëntë, evolucioni i horizontit të tij, integrimi funksional dhe avancimi industrial qëndrojnë si dëshmi e qartë e vitalitetit të tij të qëndrueshëm.

Xiong’an – Qyteti i së ardhmes/Foto nga VCG

Progresi është udhëhequr që nga fillimi nga Presidenti Xi Jinping, i cili ka marrë një rol të drejtpërdrejtë për avancimin e iniciativës në çdo fazë, nga përzgjedhja dhe planifikimi i vendit deri te ndërtimi dhe zhvillimi me cilësi të lartë.

Nëntë vjet më vonë, transformimi është tashmë i dukshëm. Më shumë se 5 300 ndërtesa janë ngritur nga themelet, së bashku me më shumë se 400 degë të ndërmarrjeve shtetërore, të administruara drejtpërdrejt nga qeveria qendrore, dhe 600 firma të teknologjisë së lartë. Pyjet e mbjella rishtazi tani shtrihen në zona të gjera, duke riformësuar peizazhin ekologjik të rajonit.

Megjithatë, ajo që përcakton Xiong’an nuk është vetëm shkalla e tij, por edhe qartësia e vizionit të tij: një qytet ku teknologjia, ekologjia dhe mirëqenia njerëzore janë konceptuar të zhvillohen së bashku. Ajo që filloi si një plan në vitin 2017, tani po merr formë si një qytet model i së ardhmes.

Xiong’an – Qyteti i së ardhmes/Foto nga VCG

Pas lançimit, Xiong’an hyri në një fazë kritike planifikimi dhe pune bazë, me qindra ekspertë dhe personel teknik të mobilizuar për të formuluar kornizën e punës. U bë përparim me faza në 19 plane specifike dhe 24 studime të specializuara. Kjo periudhë kërkimi dhe planifikimi intensiv kulmoi me miratimin në prill 2018 të dokumentit të masterplanit për ndërtimin e Xiong’an, i cili përcaktoi objektivat e zhvillimit të zonës së re deri në vitin 2035 dhe përcaktoi një vizion që shtrihet deri në mesin e shekullit të 21-të.

Roli kryesor i Xiong’an mbetet të kryejë disa nga funksionet e Pekinit në një mënyrë të rregullt. Gjatë periudhës së Planit të 14-të Pesëvjeçar, zona përfundoi investime kumulative që tejkalonin 1 trilion juanë (145.5 miliardë dollarë), arriti një rritje mesatare vjetore të PBB-së prej 17.1%, zhvilloi gati 215 kilometra katrorë dhe ndërtoi më shumë se 5 300 ndërtesa. Në vitin 2026 (fillimi i Planit të 15-të Pesëvjeçar), fokusi është zhvendosur në rritjen e kapacitetit të përgjithshëm.

Në mars të vitit 2026, Xi shkoi përsëri në Xiong’an dhe udhëtoi për të inspektuar progresin në zonë. Ai pranoi se është arritur përparim i rëndësishëm në ndërtimin e Xiong’an  dhe theksoi nevojën për të mbështetur fort pozicionimin funksional. Zona e re duhet të forcojë vrullin e zhvillimit endogjen përmes reformës e inovacionit dhe të çlirojë vitalitetin përmes përqendrimit të arsyeshëm të faktorëve dhe burimeve të prodhimit, tha Xi.

Stacioni Hekurudhor me Shpejtësi të Lartë i Qytetit Xiong’an-it/Foto nga VCG

Përparimi i arritur deri tani është një tregues premtues i potencialit që ka projekti për të transformuar rajonin dhe për të vendosur standarde të reja për zhvillimin urban në nivel global. Në Xiong’an, e ardhmja e qeverisjes urbane tashmë po merr formë.

Së fundmi, në rajonin Pekin-Tianjin-Hebei, një lloj i ri shpejtësie po riformëson perceptimin e distancës dhe zhvillimit, duke transformuar gradualisht atë që dikur shihej si një grup qytetesh të ndara, në një sistem urban më të lidhur ngushtë. Gjatë dekadës së fundit, korniza e lidhshmërisë rajonale ka përparuar ndjeshëm, me zgjerimin e infrastrukturës dhe përmirësimin e lëvizshmërisë duke lejuar pothuajse të gjitha qytetet në nivel prefekture në zonë, të bëhen më të lidhura ngushtë në aspektin e shkëmbimit ekonomik dhe social. Ky proces ka nxitur një transformim historik të koordinimit rajonal nga konceptet e planifikimit në realitet praktik. Projekti mbetet një dëshmi e ambicies dhe vizionit afatgjatë të Kinës për të ndërtuar një rajon të integruar, modern dhe ekonomikisht të fuqishëm.

AIGS

AIGS është një qendër hulumtuese bazuar në Tiranë, që promovon analiza ndërdisiplinore mbi elemente të globalizimit.

Informacione

Na Ndiqni